Onderzoek
Het Academisch Medisch Centrum (AMC) is een universitair medisch centrum, waar veel belangrijke wetenschappelijke onderzoeken worden gedaan naar tal van ziektebeelden. Internationaal staat het AMC hoog in aanzien, getuige bijvoorbeeld de vele publicaties van AMC-wetenschappers in vooraanstaande vaktijdschriften. Omvang en niveau van het medisch-wetenschappelijk onderzoek in het AMC staan garant voor een voortdurende stroom van nieuwe vondsten en bevindingen. Over die wetenschappelijke resultaten wordt, behalve in de wetenschappelijke tijdschriften, regelmatig bericht in de landelijke media en het maandelijks verschijnende AMC Magazine.
Van direct belang voor de patiënt is dat er binnen het AMC sprake is van een sterke samenhang tussen wetenschap en klinische zorg. Dit is ook terug te zien in de werkwijze van de Zorglijn Stemmingsstoornissen. Zo wordt er gewerkt volgens het principe van de ‘evidence-based zorg’. Dit houdt in dat elke vorm van behandeling uitgebreid wetenschappelijk getoetst en effectief bevonden is. Andersom wordt binnen de Zorglijn Stemmingsstoornissen ook onderzoek gedaan naar de waarde van al bestaande en gebruikte behandelmethoden op het gebied van stemmingsstoornissen. Dit kan bijvoorbeeld zijn in de vorm van studies naar de effectiviteit van verschillende behandelvormen, zoals medicatie of cognitieve gedragstherapie.
Van direct belang voor de patiënt is dat er binnen het AMC sprake is van een sterke samenhang tussen wetenschap en klinische zorg. Dit is ook terug te zien in de werkwijze van de Zorglijn Stemmingsstoornissen. Zo wordt er gewerkt volgens het principe van de ‘evidence-based zorg’. Dit houdt in dat elke vorm van behandeling uitgebreid wetenschappelijk getoetst en effectief bevonden is. Andersom wordt binnen de Zorglijn Stemmingsstoornissen ook onderzoek gedaan naar de waarde van al bestaande en gebruikte behandelmethoden op het gebied van stemmingsstoornissen. Dit kan bijvoorbeeld zijn in de vorm van studies naar de effectiviteit van verschillende behandelvormen, zoals medicatie of cognitieve gedragstherapie.
Wetenschappelijk onderzoek is onontbeerlijk als we onze kennis over stemmingsstoornissen en over hoe deze het best te behandelen, willen verbreden of verdiepen. Het kan om die reden voorkomen dat een patiënt die in aanmerking komt voor behandeling wordt benaderd om deel te nemen aan een wetenschappelijk onderzoek. Het kan ook voorkomen dat een patiënt speciaal wordt aangemeld voor deelname aan een onderzoeksproject. Deelname aan onderzoek is geheel vrijblijvend en heeft geen invloed op de zorg die u van het AMC ontvangt. Elk onderzoek is beoordeeld door de Medisch Ethische Commissie van het AMC.
Naast direct zorggebonden onderzoek vindt bij Stemmingsstoornissen ook onderzoek plaats naar de neurobiologie van stemmingsstoornissen. Uitkomsten van neurobiologisch onderzoek leren ons meer over de ontstaanswijze van stemmingsstoornissen. Kennis op dat gebied kan leiden tot betere diagnostiek of tot nieuwe behandelmethoden. Hierbij valt te denken aan diagnostische tests met behulp van neuroimaging of neuropsychologische tests. Behandelmethoden betreffen bijvoorbeeld nieuwe medicijnen of diepe hersenstimulatie bij mensen die tot dan toe niet op andere behandelingen reageerden. Ook voor dit type onderzoek worden deelnemers of patiënten gezocht. Soms zijn dit groepen deelnemers die geen patiëntenzorg zullen ontvangen binnen Stemmingsstoornissen, soms zoeken wij voor deze projecten personen die nooit een stemmingsstoornis hebben gehad.
Tenslotte doen wij bij Stemmingsstoornissen onderzoek naar de effectiviteit van zorgprogramma’s. Hiermee onderzoeken wij hoe een reeks aan effectieve, evidence-based behandelmethodes in de verschillende ‘echelons’ van de geestelijke gezondheidszorg kan worden aangeboden. Leidend principe is hierbij kosteneffectiviteit en het aanbieden van zo eenvoudig mogelijke interventies. Deze worden, indien noodzakelijk, gevolgd door intensievere combinaties van behandeling. Deze informatie is van groot belang bij het opstellen van (toekomstige) richtlijnen voor de behandeling van stemmingsstoornissen. Als recente voorbeelden van dergelijk onderzoek noemen wij de effectiviteit van een screeningsprogramma in hoogrisicogroepen voor depressie in de eerste lijn (huisartsen), een onderzoek naar de effectiviteit van geprotocolleerde cognitieve therapie versus standaardbehandeling door huisartsen, en een aanvullende ergotherapeutische interventie bij arbeidsgerelateerde depressie. Daarnaast zijn er enkele aan Stemmingsstoornissen gelieerde onderzoeken. Recente voorbeelden hiervan zijn een onderzoek naar psychiatrische stoornissen bij patiënten met Chronisch Toxische Encephalopathie of een internationaal vergelijkingsonderzoek naar ‘best practice’ voor mensen met psychiatrische problematiek afkomstig uit sociaal gemarginaliseerde groepen.